Budowa układu odpornościowego

Układ odpornościowy składa się z dwóch rodzajów odporności: wrodzonej i nabytej, które wzajemnie się uzupełniają i ściśle ze sobą współpracują.

Odporność wrodzona

Stanowi pierwszą linię obrony przeciw patogenom i jest obecna od chwili narodzin

Pierwszą barierę odporności wrodzonej stanowi: skóra, błony śluzowe oraz substancje przez nie wydzielane. Dodatkową ochroną przed atakiem stanowi niskie pH skóry i żołądka, a także naturalna flora bakteryjna i wszystkie substancje przez nią wytwarzane.

W sytuacji przedostawania się patogenów przez pierwszą barierę fizjologiczną, uruchamiana zostaje druga linia obrony. Do komórek biorących udział w mechanizmach nieswoistych zaliczane są przede wszystkim komórki fagocytujące, zdolne do pochłaniania obcych substancji i komórek (w tym makrofagi, granulocyty obojętnochłonne i monocyty), układ dopełniacza oraz mediatory np. cytokiny.

Niemniej jednak, działanie odpowiedzi wrodzonej nie jest tak precyzyjne jak w przypadku odporności nabytej i nie zawsze daje możliwość usunięcia wszystkich antygenów.

Ten rodzaj odporności największą rolę odgrywa w początkowym etapie życia - zanim wytworzy się odporność nabyta.

Odporność nabyta

to trzecia, ostatnia linia obrony, która uruchamiana jest, gdy mechanizmy odpowiedzi wrodzonej nie podołają zwalczeniu patogenów. Wykształca się wraz z rozwojem człowieka i jego kontaktami z patogenami. Jej zadaniem jest rozpoznanie zagrożenia, przeciw któremu „wystąpiła” odporność wrodzona i skierowanie w jej kierunku konkretnej broni. Odporność nabyta zapamiętuje poprzednie zagrożenie, co pozwala jej na szybką reakcję w razie kolejnego ataku.

Za specyficzne rozpoznanie patogenów odpowiedzialne są komórki zwane limfocytami.

Ten rodzaj odporności kształtuje się wraz z rozwojem – w chwili narodzin nie jest odpowiednio ukształtowany i zdolny sprostać wszelkim zagrożeniom.

Odporność wrodzona i nabyta współpracują, wzajemnie się uzupełniając i tworząc system obronny organizmu.